Bornova kondigt zich aan met de geur van gegrild vlees en het geluid van een bar die nergens de moeite voor neemt om het volume te verlagen. Acht kilometer landinwaarts van de Kordon is het de plek waar Izmir stopt met poseren voor de zee en begint met de dagelijkse gang van zaken: eten, drinken en 's ochtends weer op tijd in de collegebanken zitten. Een avond kan beginnen met een goedkope metrorit en eindigen onder cipressen bij een herenhuis dat ooit toebehoorde aan een koopman uit Worcestershire. Dat contrast is de hele truc hier: Bornova is luidruchtig, praktisch, jong, en dan plotseling oud op de meest elegante manier.
Waar Bornova bekend om staat
Twee krachten besturen deze wijk, en ze trekken in tegenovergestelde richtingen zonder elkaar ooit helemaal op te heffen. De ene is de Ege Universiteit, een van de grootste van Turkije, waarvan de hoofdcampus en het academisch ziekenhuis Bornova haar pulse geven tijdens het studiejaar. De straten eromheen vullen zich met studenten in witte jassen, mensen op zoek naar döner, en het soort kopieerwinkels dat alleen overleeft waar examens zijn. De andere is de oude Levantijnse wereld, toen Europese en Levantijnse handelsfamilies zomerhuizen bouwden op de koelere hellingen onder de Yamanlarberg en Bornova een verzameling herenhuizen nalieten die nog steeds onwaarschijnlijk indrukwekkend aanvoelen voor zo'n losbandige buurt.
De namen maken deel uit van het plezier: Whittall, Paterson, Giraud, Belhomme, Pandespanian. Het klinkt als de cast van een scheepsvrachtregister, wat min of meer is wat ze waren. De grootste van allemaal is het herenhuis van Whittall, het Büyük Ev, gekocht door James Whittall in de jaren 1820 en nu dienend als het rectoraat van de Ege Universiteit. Het is niet open voor publiek, wat jammer is, maar het park eromheen wel. Loop er doorheen en je krijgt het volle Bornova-effect: cipressenschaduw, oude stenen, en het gevoel dat een universiteitsbureaucratie een zomerse droom van een koopman heeft geërfd.
Dezelfde oude-wereld draad wordt voortgezet bij de Anglicaanse Kerk van Sint-Maria Magdalena, gebouwd door de familie Whittall in 1857 en ingewijd in 1864. Het ligt dicht bij het centrum, op loopafstand van de campus, en de glas-in-loodramen worden algemeen beschouwd als de mooiste van Izmir, mogelijk van Turkije. Dit is geen toeristische tussenstop; het is een echte kerk met echte openingstijden, en dat maakt uit. De avondgebeden zijn op dinsdag om 17:30 uur, met opening van de poort om 17:00 uur, en privébezoeken kunnen worden geregeld. De kerk geeft Bornova haar stilste, meest verfijnde noot, het soort dat je eraan herinnert dat deze wijk ooit zomerverblijf was voor handelsfamilies, niet alleen een plek om de volgende bus te halen.
Bornova is ook, minder romantisch maar heel handig, waar Izmir zijn grote praktische winkels heeft. Forum Bornova is een van de grootste winkelcentra van de stad, met een IKEA en een bioscoop met zeven zalen, en het zegt veel over het karakter van de wijk: geen poespas, geen fluwelen koord, alleen volume en gemak. Dat is Bornova in een notendop. Het probeert niet mooi te zijn in een postkaartgevoel. Het probeert nuttig, betaalbaar en levendig te zijn.
Waar te eten en drinken
Bornova eet met opgestroopte mouwen. De wijkinstelling is Zaim Usta, een familiebedrijf döner- en grillhuis dat de wijk voedt sinds 1965. Ga rond de lunch en bestel als een local: döner, lamsnek, uienstoofpot en rijstpilav. De zaak is luid, druk en onopvallend, en dat is precies waarom het werkt. Er is geen show hier, alleen het gestage vertrouwen van een plek die modes, huren en waarschijnlijk de helft van de voedseltrends van de stad heeft overleefd.
Wil je de klassieke straatsnack van Izmir, dan is Kokoreçci Asım Usta op de Burak Reis Caddesi de lokale maatstaf. Het serveert kokoreç, het gekruide gegrilde orgaanvlees in brood dat Izmir draagt als een ereteken, en het doet dat met de rij dat je vertelt dat de stad al heeft gestemd. Het is open van 11:30 tot 20:30 uur en contant geld is welkom, het praktische detail dat ertoe doet als je er hongerig en een beetje ongeduldig staat. Je komt hier niet voor de sfeer. De sfeer is de rij.
Voor een fatsoenlijk diner met rakı, is Buzuki Meyhane op de Süvari Caddesi in Kazımdirik de plek om te onthouden. Het is een boetiekmeyhane met meer dan 25 verse koude en warme mezes, waaronder haydari, pittige atom, gegrilde octopus en sigara böreği, en de meeste avonden live fasıl op buzuki, oud en kanun. Het ondergraaft de prijzen aan het water zonder te doen alsof het iets anders is dan een goed avondje uit voor mensen die het verschil weten tussen duur en de moeite waard. Bornova heeft genoeg plekken om te drinken; dit is een van de weinige waar je echt kunt blijven hangen.
Ochtendmensen worden niet vergeten. Hoog in het heuveldorp Çiçekliköy legt Nirvana Kahvaltı de soort serpme kahvaltı uit die een weekendrit voelt als een kleine pelgrimstocht. Kazen, olijven, eieren, jam: de gebruikelijke ontbijtgrammatica, maar in de royale, licht overvloedige stijl die Turkse weekenden hebben geperfectioneerd. Reserveer in het weekend, want de helft van Izmir lijkt hetzelfde idee te hebben. Bornova is misschien overdag een studentenwijk, maar het weet hoe het een familietafel moet voeden voor de middag.
Uitgaan
Dit is waarom de meeste mensen na zonsondergang in Bornova belanden. Het nachtleven verzamelt zich rond Küçük Park en de Kazımdirik straten net ervan af, waar pubs, livemuziekbars en studentenholen samenkomen op een manier die chaotisch zou voelen elders en hier gewoon normaal. Bier is goedkoop. De menigte is jong. De muziek lekt uit drie deuren tegelijk. Niemand kleedt zich voor een fluwelenkoord entree, want die is er niet. Het is spijkerbroeken, coverbands, fasıl, blues en het algemene gevoel dat de nacht kan doorgaan als niemand pretentieus begint te doen.
Beri Blues doet dit sinds 1998 op 161 Sokak in Küçük Park, en het draagt zijn leeftijd goed. Het is een muziek-eerst bar met live blues en rock, het soort plek dat overleeft door trouw te blijven aan zijn vaste klanten in plaats van nieuwigheid na te jagen. Een paar deuren verderop gaat Dungeon Bar visueel de andere kant op, gestyled als een gotische kerker en gebouwd rond alternatieve en rockmuziek. Het is een van die langlopende Küçükpark-installaties waar de entree meestal je eerste drankje omvat, een kleine vriendelijkheid geboren uit ervaring.
Als je iets nieuwers en iets meer gepolijst wilt, is Boho Social Pub op Cengizhan Caddesi in Erzene voor speciaalbier, cocktails en pubfood in een mooie ruimte die vol raakt op vrijdag- en zaterdagavond. Het draait tot 2 uur die avonden, en ja, reserveer als je in het weekend gaat tenzij je het leuk vindt om rond te hangen terwijl iedereen al aan zijn tweede ronde is begonnen. Punt Ancient Pub op Süvari Caddesi is de gemakkelijkere, meer relaxte optie: een studentvriendelijke pub open van late ochtend tot 2 uur 's nachts dagelijks. Het punt is niet exclusiviteit. Het punt is dat Bornova je een avondje uit geeft zonder dat je Alsancak-geld betaalt voor het voorrecht.
Dingen om te doen / wat te zien
Begin met het Levantijnse pad, want Bornova's oude centrum is waar de wijk stilletjes haar betere zelf onthult. De Anglicaanse Kerk van Sint-Maria Magdalena is de duidelijkste stop, maar het plezier zit in de wandeling ertussen en de andere gerestaureerde koopmanshuizen. De straten kondigen zich niet aan met plaquettes en theatraal licht. Ze vragen je om goed te kijken. Dat is altijd een goed teken.
Vanaf de kerk, kronkel door het oude centrum en in de cipressengronden van het rectoraat van de Ege Universiteit, het Whittall Big House. Het herenhuis zelf is niet open, maar de gronden zijn dat wel, en het kleinere 50. Yıl Köşkü herbergt nu een kunstgalerie. Je voelt de lagen van de wijk hier meer dan je ze ziet: koopmans zomerhuis, universiteitshoofdkwartier, galerie, campus, allemaal bestaand in een soort praktische Turkse overlap die een erfgoedpurist zou doen flauwvallen en een local zou doen schouders ophalen.
Voor groen en mensen kijken is het recreatiegebied Aşık Veysel het grote park van de wijk. Het beslaat 231.000 vierkante meter en omvat een kunstmatig meer, eenden en ganzen, wandel- en fietspaden, sportvelden en een amfitheater met 5.000 zitplaatsen dat zomerconcerten organiseert. Het is geen bezienswaardigheid in ceremoniële zin. Het is een plek waar Bornova ademt. Gezinnen dwalen, studenten zitten, hardlopers doen hun rondjes, en de stad stopt even met doen alsof al het plezier duur moet zijn.
{{ATTRACTIONS}}
Winkelen en markten
Bornova is niet de plek voor boetiekrondjes of samengestelde souvenirjacht, en dat is deels de charme ervan. Forum Bornova doet het zware werk voor de detailhandel, met zijn IKEA, zevenzalen Cinemaximum bioscoop, meer dan honderd grote winkelketens en de gebruikelijke foodcourtketens. Het is dagelijks open van 10:00 tot 22:00 uur, wat ongeveer zo democratisch is als winkelcentrumentijden worden. Als je een praktische boodschap moet doen, kom je hier.
Buiten het winkelcentrum gedraagt de wijk zich zoals een studentenstad dat hoort te doen. Rond de campus en het centrum van Bornova vind je goedkope kleding, boekwinkels, telefoonreparatiekiosken en kantoorboekhandels, de gewone machines van het studentenleven. Er is ook een wekelijkse straatmarkt waar locals producten, textiel en huishoudelijke artikelen kopen voor buurtprijzen. Dat is het echte winkelverhaal hier: niet luxe, niet spektakel, alleen de waarde die een wijk draaiende houdt.
Waar te verblijven in Bornova
Bornova is een budgetkeuze, en dat moet ook zo behandeld worden. Hotels en pensions hier zijn merkbaar goedkoper dan in Alsancak of aan de Kordon, en de sterkste opties zijn de betrouwbare middenklasse en zakenplekken dicht bij de metro en de universiteit. Dat is logisch als je in de stad bent voor een conferentie, een ziekenhuisafspraak, of gewoon omdat je liever geld uitgeeft aan diner en bier dan aan een uitzicht op de zee dat je toch niet gaat gebruiken.
De afweging is duidelijk: je wordt niet wakker aan de kust, want de kust is een metrorit verderop. Maar als prijs, nabijheid van de Ege Universiteit of het nachtleven rond Küçük Park belangrijker zijn dan een balkon aan het water, dan is Bornova heel logisch. Kamers een beetje terug van de drukste barstraten zorgen voor een stillere nacht, wat de moeite waard is om te onthouden als je een lichte slaper bent en niet bepaald dol op het horen van een coverband die om 2 uur stopt.
{{HOTELS}}
Rondkomen
Bornova ligt aan de M1-metrolijn, en dat is wat de wijk werkt voor bezoekers. De stations Bornova en Ege Üniversitesi zetten je op de lijn, en van daaruit is het een eenvoudige rit westwaarts via Halkapınar — de belangrijkste overstap van de stad, met verbindingen op de İZBAN voorstadstrein en de Konam tram — naar Konak en de oude stad in ongeveer 20 minuten. Als je naar Alsancak of de Kordon gaat, stap over op Halkapınar voor de tram of İZBAN, of neem een directe bus.
De wijk zelf is in delen beloopbaar. De universiteit, Küçük Park en de herenhuizen in het oude centrum vormen een losse, vlakke cluster, maar Bornova is uitgestrekt genoeg dat je nog steeds de metro of een korte taxi tussen de zones zult gebruiken. Dat is geen klacht; het is simpelweg de prijs van een wijk die zowel een studentenstad is als een plek met een serieuze historische kern. Luchthaven Adnan Menderes is bereikbaar via İZBAN via Halkapınar, en je moet ongeveer een uur van deur tot deur rekenen.
Bornova is niet waar je komt om bewonderd te worden. Het is waar je komt om goed te eten voor heel weinig, zonder poespas te drinken, en tussen de ene studentenbar en de andere een glas-in-loodkerk of een cipressentuin tegen te komen. Het is de minst gepolijste wijk in Izmir, en dat is precies waarom het zo levendig voelt.